على محمدى خراسانى

75

شرح مكاسب (فارسى)

[ فرع ] ( 3 ) ( منافع مستوفات و غيرمستوفات ) قوله : الثالث : [ ضمان منافع ] سوّم از امورى كه بر مقبوض به عقد فاسد متفرع مىشود ، ضمان منافع است . بطور كلّى در رابطه با مقبوض به عقد فاسد از لحاظ حكم وضعى [ ضمان ] سه بحث مطرح است : 1 - راجع به خود عين : تا به حال مبسوطا بحث شد كه كلّ عقد يضمن . . . 2 - راجع به منافع مستوفات آن : اگر مشترى مبيع به بيع فاسد را قبض كرده و پيش از اينكه آن را به مالك اصلى ردّ كند از منافع آن استفاده كرده است . [ مثلا يكسال در منزل ساكن شده ، يا يك ماه از ماشين استفاده كرده و . . . ] آيا پس از ردّ عين به مالك نسبت به اين منافع ضامن است و بايد عوض آنها را هم به بايع بپردازد ؟ يا ضامن نيست ؟ دو نظريّه مطرح است : [ رأى مرحوم شيخ در اين بحث و ذكر چند دليل ] الف : عقيدهء شيخ اعظم و جماعتى آنست كه : مشترى منافع مستوفات را ضامن است به چند دليل : 1 - شهرت فتوائيه : شيخ مدّعى شهرت محصّله است . 2 - بلكه ابن ادريس در سرائر « 1 » ادعاى اجماع كرده و فرموده : مقبوض به

--> ( 1 ) السرائر ، ج 2 ، ص 326 .